ಆಳಂದ ತಾಲೂಕಿನ ಅಮರ್ಜಾ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ: ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು, ವಾಸ್ತವತೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸವಾಲುಗಳು

ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ತಾಲೂಕಾಗಿರುವ ಆಳಂದದ ರೈತರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಮಳೆ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಳೆಯ ಕೊರತೆ ಎದುರಾದಾಗ ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾದ ಅಮರ್ಜಾ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ರೈತರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಶಾಭಾವನೆ ಮೂಡಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನ, ನೀರಿನ ವಿತರಣೆ ಹಾಗೂ ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.

ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶ

ಅಮರ್ಜಾ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಳಂದ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು, ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ರೈತರ ಆದಾಯ ವೃದ್ಧಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.

ರೈತರ ನಿರೀಕ್ಷೆ

ಯೋಜನೆ ಘೋಷಣೆಯಾದಾಗ ರೈತರು ಹಲವು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.

• ಮಳೆ ಆಧಾರಿತ ಕೃಷಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಕೃಷಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ.
• ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಅವಕಾಶ.
• ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ.
• ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರೈತರ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ.
• ಗ್ರಾಮೀಣ ವಲಸೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು.

ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು

1. ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರು ತಲುಪದಿರುವುದು

ಕಾಲುವೆಗಳ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ರೈತರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನೀರು ತಲುಪುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ದೂರುಗಳು ಹಲವು ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರು ಬಳಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಕೆಳಭಾಗದ ರೈತರು ಸಂಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

2. ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆ

ಕಾಲುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಳು ತುಂಬುವುದು, ಗಿಡಗಂಟಿಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದು, ಕೆಲವೆಡೆ ನೀರು ಸೋರಿಕೆಯಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

3. ಅನಿಯಮಿತ ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆ

ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀರು ದೊರೆಯದಿರುವುದು ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ಅಸಮಾಧಾನವಾಗಿದೆ. ನೀರು ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

4. ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಸೀಮಿತ ಪರಿಣಾಮ

ಯೋಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಳ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೂ, ಅನೇಕ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರು ಇನ್ನೂ ಕೊಳವೆಬಾವಿಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇದೆ.

ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ

ಯೋಜನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯೋಜನ ದೊರೆತರೆ:

• ರೈತರ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
• ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗಬಹುದು.
• ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು.
• ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.

ಆದರೆ ನೀರಿನ ಅಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದ ಈ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಕಾರವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ರೈತರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪರಿಸರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ

ಅಮರ್ಜಾ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮರ ನೆಡುವಿಕೆ, ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಭೂಗರ್ಭ ಜಲಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ನೀರಿನ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಬಳಕೆ, ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ವ್ಯರ್ಥ ಹರಿವು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.

ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಗಳು

• ಕಾಲುವೆಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಡೀಸಿಲ್ಟಿಂಗ್ (ಹೂಳು ತೆರವು) ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು.
• ನೀರು ವಿತರಣೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಳವಡಿಸಬೇಕು.
• ರೈತರ ನೀರು ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು.
• ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ರೈತರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ನೀರು ತಲುಪುವಂತೆ ಯೋಜಿತ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.
• ಹನಿ ಮತ್ತು ತುಂತುರು ನೀರಾವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಬೇಕು.
• ಕಾಲುವೆಗಳ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಹಾಗೂ ಅಂತರ್ಜಲ ಮರುಪೂರಣ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.

ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು

• ಅಮರ್ಜಾ ಯೋಜನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬಳಸಬೇಕು.
• ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲುವೆಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಹೂಳು ತೆರವು ಕಾರ್ಯ ತುರ್ತಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
• ಎಲ್ಲ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೀರು ಪೂರೈಸಬೇಕು.
• ನೀರು ವಿತರಣೆಯ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು.
• ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರೈತರೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಸಭೆ ನಡೆಸಬೇಕು.

ಅಮರ್ಜಾ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಆಳಂದ ತಾಲೂಕಿನ ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ಸು ಅಣೆಕಟ್ಟು ಅಥವಾ ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪಾರದರ್ಶಕ ನೀರು ವಿತರಣೆ, ರೈತರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಈ ಯೋಜನೆಯ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರುತ್ತದೆ.

ಇಂದಿನ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯ ಮತ್ತು ಮಳೆ ಕೊರತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಮರ್ಜಾ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರೆ ಆಳಂದ ತಾಲೂಕಿನ ಸಾವಿರಾರು ರೈತರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.