“ಕಡಿಮೆ ಮಕ್ಕಳಿರುವ ಶಾಲೆಗಳತ್ತ ಶಿಕ್ಷಕರ ಒಲವು: ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ”

ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಪರಸ್ಪರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅವಕಾಶಗಳ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ ದಾಖಲಾತಿಯ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಲು ಹಲವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬೋಧನೆ ಸುಲಭವಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.

ಹೆಚ್ಚು ದಾಖಲಾತಿಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೊರತೆ

ನಗರ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ 250–500 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದರೂ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಕೆಲ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ 15 ರಿಂದ 40 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಮೂವರು ಶಿಕ್ಷಕರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ.

ಇದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾಖಲಾತಿಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ:

• ಒಂದೇ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹಲವು ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
• ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗಮನ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಲಿಕಾ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
• ಪರೀಕ್ಷಾ ಫಲಿತಾಂಶ ಕುಸಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.

ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ

ಶಿಕ್ಷಕರ ಹಂಚಿಕೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಉದ್ದೇಶ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಶಾಲೆಗಳು ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಇದರಿಂದ:

• ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮರ್ಪಕ ಬಳಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
• ಸರ್ಕಾರದ ವೇತನ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಅಸಮತೋಲನ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಶಾಲೆಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.

ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ

ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿರುವ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಪೋಷಕರು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲೆಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕುಸಿಯುವ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಿದೆ.

ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, “ಶಿಕ್ಷಕರ ಸಮರ್ಪಕ ಹಂಚಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕುಗ್ಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.”

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಲಿಕಾ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ

ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹಲವು ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಾಗ:

• ಪಾಠ ಬೋಧನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹಿಂದುಳಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
• ನಿರಂತರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

ಏಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಕ್ಕಳಿರುವ ಶಾಲೆಗಳತ್ತ ಒಲವು?

ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯದವರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು:

• ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ.
• ದಾಖಲೆ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಭಾರ ತುಸು ಕಡಿಮೆ.
• ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಯ ಹೆಚ್ಚು ಲಭ್ಯ.
• ಸ್ಥಳೀಯ ಅಥವಾ ಅನುಕೂಲಕರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ.

ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾಖಲಾತಿಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಪಣೆಯಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪರಿಹಾರವೇನು?

ತಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುವ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳು:

• ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ-ಶಿಕ್ಷಕರ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪಾರದರ್ಶಕ ಶಿಕ್ಷಕರ ಹಂಚಿಕೆ.
• ಹೆಚ್ಚು ದಾಖಲಾತಿಯ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೇಮಕ.
• ವಾರ್ಷಿಕ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ.
• ಕಲಿಕಾ ಫಲಿತಾಂಶ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ.
• ಶಿಕ್ಷಕರ ವರ್ಗಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ.