ಡಿಜಿಟಲ್ ಯುಗದ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು: ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳು

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಹಿವಾಟು, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಯುಪಿಐ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಬಳಕೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಆತಂಕಕಾರಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳು ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ರೈತರು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರನ್ನೂ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಎಂದರೇನು?

ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್, ಮೊಬೈಲ್, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಣ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಡೇಟಾವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡುವುದು, ಮೋಸ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವುದನ್ನು ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವಂಚನೆಗಳು

1. ಯುಪಿಐ ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಂಚನೆ
ನಕಲಿ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು, ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಒಟಿಪಿ ಪಡೆದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣ ದೋಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

2. ಫಿಶಿಂಗ್ (Phishing)
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ಸಂದೇಶಗಳು, ಇ-ಮೇಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕದಿಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

3. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್
ಫೇಸ್‌ಬುಕ್, ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ, ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ ಹಣ ಕೇಳುವುದು ಅಥವಾ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ ಹರಡುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

4. ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ವಂಚನೆ
ಉತ್ತಮ ಸಂಬಳದ ಉದ್ಯೋಗ ಅಥವಾ ಅಧಿಕ ಲಾಭದ ಹೂಡಿಕೆಯ ಆಮಿಷ ತೋರಿಸಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವಂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

5. ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಂಧನ (Digital Arrest)
ಸಿಬಿಐ, ಪೊಲೀಸ್ ಅಥವಾ ಇತರ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಂತೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಕರಣದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿಸುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.

6. ಆನ್‌ಲೈನ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ವಂಚನೆ
ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಆಮಿಷ ನೀಡಿ ನಕಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಡೆದು ವಸ್ತು ಕಳುಹಿಸದೇ ಮೋಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ?

• ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆ
• ಸೈಬರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆ
• ಸುಲಭವಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ
• ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಪರಾಧಿಗಳು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
• ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸೇವೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ

ಯಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯ?

• ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು
• ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು
• ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಬಳಸುವವರು
• ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು
• ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಳಕೆದಾರರು

ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆಗಳು

• ಒಟಿಪಿ, ಎಟಿಎಂ ಪಿನ್ ಅಥವಾ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.
• ಅಪರಿಚಿತ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಬೇಡಿ.
• ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಎಂದರೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಡಿ.
• ಎರಡು ಹಂತದ ದೃಢೀಕರಣ (Two-Factor Authentication) ಬಳಸಿ.
• ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಿ.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ.

ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

• ತಕ್ಷಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಸಹಾಯವಾಣಿ 1930ಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಬೇಕು.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ ದೂರು ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬೇಕು.
• ಹತ್ತಿರದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಅಥವಾ ಸೈಬರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕು.
• ವಂಚನೆಯ ವಿವರಗಳು, ಸಂದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಹಿವಾಟಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.

ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು

ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸೈಬರ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನಗಳು, ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡಗಳು ಹಾಗೂ ತ್ವರಿತ ದೂರು ಪರಿಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಪರಾಧಿಗಳ ತಂತ್ರಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.

ಡಿಜಿಟಲ್ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸುರಕ್ಷತೆಯೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆಯೋ, ಅಷ್ಟೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ಸ್ವರೂಪವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಜಾಗೃತಿ, ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆಯೇ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿದೆ. “ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು” ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬಳಕೆದಾರ ಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.