ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ (RR) ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ ಯುವ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ವೈಭವ್ ಸೂರ್ಯವಂಶಿ ಅವರ ಕುರಿತಾದ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದು ಭಾರಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ. ಈ ಪೋಸ್ಟ್ನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಸಿನ (೧೫ ವರ್ಷ) ಬಾಲಕನನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ IPL ನಂತಹ ಬೃಹತ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ಆಡಿಸುವುದು ‘ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿ’ ಮತ್ತು ‘ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ’ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರೊಬ್ಬರು ದೂರು ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನೋಡದೆ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ.
ವಿವಾದದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಆರೋಪಗಳೇನು?
ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ಮುಖ್ಯ ವಾದವೆಂದರೆ, ಐಪಿಎಲ್ ಕೇವಲ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿರದೆ, ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಗುವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಗುವಿನ ಸಹಜ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಕಳವಳ.
ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ‘ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕ’ ಪದ್ಧತಿಯೇ?
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕ (ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, ೧೯೮೬ (೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯ:
ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ: ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಪಾಯಕಾರಿ (Hazardous) ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಪರಾಧ. ಆದರೆ, ಮಕ್ಕಳು ಚಲನಚಿತ್ರ, ಟಿವಿ, ಜಾಹೀರಾತು, ಅಥವಾ ಕ್ರೀಡಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ: ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕ ದುಡಿಮೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಗುವಿನ “ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ” ಎಂದು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಿರುವುದು: ಮಗು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆತನ ಮೂಲಭೂತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಾರದು ಮತ್ತು ಆತನ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬುದು ಕಾನೂನಿನ ಆಶಯ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಬಿಸಿಸಿಐ ನಂತಹ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಡುವುದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ‘ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿ’ ಎಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರ.
ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆಯಾಮಗಳು
ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಅಪರಾಧವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ನೈತಿಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ:
ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ: ಐಪಿಎಲ್ ಎನ್ನುವುದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಕಣ್ಗಾವಲು ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ೧೫ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಗುವಿನ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಈ ಅಗಾಧ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆಯೇ?
ದೈಹಿಕ ಪರಿಶ್ರಮ: ವಯಸ್ಕ ಆಟಗಾರರೊಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಟಿ೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನ ವೇಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಗುವಿನ ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.
ಬಾಲ್ಯದ ನಷ್ಟ: ನಿರಂತರ ಪ್ರವಾಸ, ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಪ್ಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಗು ತನ್ನ ಸಹಜ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ವಂಚಿತನಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ಕ್ರೀಡಾ ಇತಿಹಾಸದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿವೆ:
ಸಚಿನ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್: ಕೇವಲ ೧೬ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಂತಹ ಬಲಿಷ್ಠ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳು: ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್, ಈಜು ಮುಂತಾದ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ಅನೇಕ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ೧೪-೧೫ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಂಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಂದಿನ ದಾರಿ: ಪರಿಹಾರಗಳೇನು?
ವೈಭವ್ ಸೂರ್ಯವಂಶಿಯಂತಹ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾನ್ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಿಸಿಸಿಐ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು:
ಮಕ್ಕಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿ: ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು.
ಮಾನಸಿಕ ತಜ್ಞರ ನೆರವು: ಯುವ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಒತ್ತಡ ನಿಭಾಯಿಸಲು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಹಾಯ ಒದಗಿಸುವುದು.
ಕಾರ್ಯದೊತ್ತಡ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಮಗುವಿನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅತಿಯಾದ ಆಯಾಸವಾಗದಂತೆ ಪಂದ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸದ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು.
ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಂದುವರಿಕೆ: ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ಆಟಗಾರನ ಆನ್ಲೈನ್ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ವೈಭವ್ ಸೂರ್ಯವಂಶಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ‘ಬಾಲ ಕಾರ್ಮಿಕ’ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ನಿಷೇಧ ಹೇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತೀರಾ ವಿರಳ. ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ, ಆ ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಯ ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಈ ವಿವಾದವು ಕ್ರೀಡಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಪಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಬೇಕಿದೆ.
ಶಿವರಾಜ ಸೂ. ಸಣಮನಿ, ಮದಗುಣಕಿ
ಸಹ ಶಿಕ್ಷಕ
ಪಿಎಮ್ಶ್ರೀ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ನೀಲಹಳ್ಳಿ
ತಾ. ಸೇಡಂ ಜಿ. ಕಲಬುರಗಿ
9739741141
Comments are closed.