ಒಂದು ಹಳೆಯ ಗಾದೆ ಮಾತಿದೆ: “ಒಂದು ಮಗುವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಇಡೀ ಊರೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.” (It takes a village to raise a child). ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಊರು ಮಾಯವಾಗಿದೆ, ಉಳಿದಿರುವುದು ಕೇವಲ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು: ಒಂದು ‘ಮನೆ’, ಇನ್ನೊಂದು ‘ಶಾಲೆ’.
ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ನಾನು ಗಮನಿಸಿದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಮಗುವಿನ ಜೀವನದ ಈ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಸರಿಯಾದ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ‘ಪೋಷಕರ ಸಭೆ’ (Parents Meeting) ಎಂದರೆ ಅದು ಕೇವಲ ‘ದೂರುಗಳ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ’ವಾಗಿದೆ. ಪೋಷಕರು “ನನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಕಡಿಮೆ ಬರುತ್ತಿದೆ, ನೀವೇನು ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ?” ಎಂದು ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ಶಿಕ್ಷಕರು “ನಿಮ್ಮ ಮಗ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಗಲಾಟೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ನೀವೇನು ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳುತ್ತೀರಿ?” ಎಂದು ಪೋಷಕರ ಮೇಲೆ ಗೂಬೆ ಕೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಪರಸ್ಪರ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯ ನಡುವೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಯಾರು? ಅದೇ ಮುಗ್ಧ ಮಗು. ಈ ಲೇಖನದ ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟ: ಶಿಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ಎದುರಾಳಿಗಳಲ್ಲ, ಅವರು ಒಂದೇ ತಂಡದ ಆಟಗಾರರು (Teammates).
1. ತ್ರಿಕೋನ ಸಂಬಂಧ:
ಶಿಕ್ಷಣ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ತ್ರಿಕೋನವಿದ್ದಂತೆ. ಅದರ ಮೂರು ಮೂಲೆಗಳು- ಮಗು, ಶಿಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಪೋಷಕ.
ಈ ತ್ರಿಕೋನದ ತಳಪಾಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರಿರುತ್ತಾರೆ, ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಮಗುವಿರುತ್ತದೆ. ತಳಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಮೇಲಿರುವ ಮಗು ಕುಸಿದುಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮಗುವಿನ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಶಾಲೆಯ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಪೂರಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ “ಟಿವಿ ನೋಡಬೇಡ” ಎಂದು ಮೇಷ್ಟ್ರು ಹೇಳಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ದಿನವಿಡೀ ಟಿವಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮಗು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಪೋಷಕರೇ, ನೀವು ಕೇವಲ ‘ಗ್ರಾಹಕ’ರಲ್ಲ:
ಇಂದಿನ ಖಾಸಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮನ್ನು ‘ಗ್ರಾಹಕರು’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಂತಿದೆ. “ನಾವು ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಫೀಸ್ ಕಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ, ಮಗುವನ್ನು ತಿದ್ದುವುದು ಶಾಲೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ನಮಗ್ಯಾಕೆ ಸಮಯವಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುವ ಮನಸ್ಥಿತಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ.
ಶಾಲೆ ಮಗುವಿಗೆ ಅಕ್ಷರ ಕಲಿಸಬಹುದು, ವಿಜ್ಞಾನ ಕಲಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಂಸ್ಕಾರ, ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಗೌರವ ಕೊಡುವುದು, ಊಟ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಬರಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಕರು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಪೋಷಕರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಬೇಕು. ಈ ಪಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ನಿರಂತರವಾಗಿರಬೇಕು.
3. ಸಂವಹನದ ಕೊರತೆ:
ಬಹುತೇಕ ಪೋಷಕರು ಶಾಲೆಗೆ ಬರುವುದು ಎರಡೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ: ಒಂದು ಫೀಸ್ ಕಟ್ಟಲು, ಇನ್ನೊಂದು ಮಗುವಿನ ಅಂಕಪಟ್ಟಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು. ಇದು ಬದಲಾಗಬೇಕು.
* ಸಣ್ಣ ವಿಷಯಗಳ ಹಂಚಿಕೆ: ಮಗು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಹೊಸ ವಿಷಯ ಕಲಿತರೆ, ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಕಣ್ಣಿನ ಸಮಸ್ಯೆ, ಅಜ್ಜನ ಸಾವು ಇತ್ಯಾದಿ), ಅದನ್ನು ಶಿಕ್ಷಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತನ್ನಿ. ಆಗ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮಗುವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
* ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: ಶಿಕ್ಷಕರು ಕೇವಲ ಮಗು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದಾಗ ಫೋನ್ ಮಾಡುವುದಲ್ಲ. ಮಗು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಾಗಲೂ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಈ “ಗುಡ್ ನ್ಯೂಸ್” ಮಗುವಿನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
4. ನಂಬಿಕೆ ಮುಖ್ಯ:
ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ದೂಷಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಕರು ಪೋಷಕರ ಬಗ್ಗೆ ಹಗುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು ಮಗುವಿನ ಎದುರೇ ನಡೆಯಬಾರದು. ಮಗುವಿಗೆ “ನನ್ನ ಟೀಚರ್ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಪಪ್ಪ-ಮಮ್ಮಿ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್” ಎನ್ನುವ ಭಾವನೆ ಬರಬೇಕು. ಯಾವಾಗ ಮಗುವಿಗೆ “ನಾನು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದರೆ ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿದರೆ ಟೀಚರ್ಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂಬ ಅರಿವು ಮೂಡುತ್ತದೆಯೋ, ಆಗ ಮಗು ದಾರಿ ತಪ್ಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ.
5. ಹದಿಹರೆಯದ ಮಕ್ಕಳ ನಿರ್ವಹಣೆ:
ಮಕ್ಕಳು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಶಿಕ್ಷಕ-ಪೋಷಕರ ಬಾಂಧವ್ಯ ಅತಿಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗುವ ಕಾಲ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಪೋಷಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕುಳಿತು, ಮಗುವಿನ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಸ್ನೇಹಪರ ಸಲಹೆ ನೀಡಬೇಕೇ ಹೊರತು ಪೊಲೀಸ್ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬಾರದು.
6. ಮನೆಗೊಂದು ಶಾಲೆ – ಶಾಲೆಗೊಂದು ಮನೆ:
ನನ್ನದೊಂದು ಸಲಹೆ ಇದೆ: ಪೋಷಕರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಶಾಲೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲಿ. ಕೇವಲ ಮಗುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಶಾಲೆಗೆ ಏನಾದರೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು. ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಡುವುದಾಗಲಿ, ಬಿಸಿಯೂಟಕ್ಕೆ ತರಕಾರಿ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೀವು ಡಾಕ್ಟರ್ ಅಥವಾ ರೈತರಾಗಿದ್ದರೆ) ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದಾಗಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮಗು “ನನ್ನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಪ್ಪ/ಅಮ್ಮ ಬಂದು ಪಾಠ ಮಾಡಿದರು” ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಬೀಗುತ್ತದೆ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಸತ್ಯವೊಂದೇ: ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ಒಂದೇ ರಥದ ಎರಡು ಗಾಲಿಗಳು. ಒಂದು ಗಾಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಗಾಲಿ ನಿಂತರೆ ರಥ ಬಿದ್ದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಅಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ನಮ್ಮ ಗುರಿ ಮಗುವಿನ ಗೆಲುವು. ಮಗು 10ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ 625ಕ್ಕೆ 625 ಅಂಕ ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಸದೃಢವಾದ, ಸಂಸ್ಕಾರವಂತ ಪ್ರಜೆಯಾಗುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಶಾಲೆಯ ಪಾಠ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಪ್ರೀತಿ ಎರಡೂ ಸೇರಿದಾಗ ಮಾತ್ರ.
ಬನ್ನಿ, ಇಂದಿನಿಂದಲೇ ಬದಲಾವಣೆ ಆರಂಭಿಸೋಣ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋದಾಗ, “ನನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಮಾರ್ಕ್ಸ್?” ಎಂದು ಕೇಳುವ ಬದಲು, ಶಿಕ್ಷಕರ ಕೈ ಕುಲುಕಿ “ನನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ, ನಿಮಗೊಂದು ಧನ್ಯವಾದ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ನೋಡಿ. ಆ ಮಾತು ನಿಮ್ಮ ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಬಲ್ಲದು.
ಶಿವರಾಜ ಸೂ. ಸಣಮನಿ
ಲೇಖಕರು: ಮದಗುಣಕಿ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕ
ಪಿಎಮ್ಶ್ರೀ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ, ನೀಲಹಳ್ಳಿ ತಾ. ಸೇಡಂ ಜಿ. ಕಲಬುರಗಿ
9739741141
Comments are closed.