ನವೆಂಬರ್ ಒಂದರ ಮುಂಜಾನೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಸಂಚಲನ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಆಟೋರಿಕ್ಷಾದ ತುದಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿಧಾನಸೌಧದ ಮೊಗಸಾಲೆಯವರೆಗೆ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಬಾವುಟಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಟಪಟನೆ ಹಾರಾಡುತ್ತವೆ. ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ‘ಬಾರಿಸು ಕನ್ನಡ ಡಿಂಡಿಮವ’ ಗೀತೆ ಮೊಳಗುತ್ತದೆ. ಬೀದರ್‌ನ ಕೋಟೆಯಿಂದ ಚಾಮರಾಜನಗರದ ಕಾಡಿನವರೆಗೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಹೃದಯಗಳು ಒಂದೇ ತಾಳಕ್ಕೆ ಮಿಡಿಯುವ ಕ್ಷಣವದು. ಈ ಸಂಭ್ರಮದ ನಡುವೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಬೇಕು. ಇಪ್ಪತ್ತು ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಆ ಅದೃಶ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಯಾವುದು? ಭೂಪಟದ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿ, ಭಾವನೆಗಳ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಿದ ಆ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ಕನ್ನಡ!
ನಾವು ಕಾಣುವ ಕನಸು, ನಾವು ಪಡುವ ಸಂಕಟ, ನಮ್ಮ ನೆಲದ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆ ಎಲ್ಲವೂ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಅರ್ಥ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮೀರಿದ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಕನ್ನಡವು ಈ ನೆಲದ ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನದ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಶುರುವಾದ ಈ ಪಯಣ, ಪಂಪನ ಆದಿಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯವಾಗಿ ಅರಳಿತು. ರಾಜಾಶ್ರಯದ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶರಣರು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಬಸವಣ್ಣ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿಯವರ ವಚನಗಳು ಕಮ್ಮಾರನ ಕುಲುಮೆಯಿಂದ, ಮಡಿವಾಳನ ಕಾಯಕದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿಯ ಕಸುವು ತುಂಬಿದವು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಬದುಕು ಚೂರುಚೂರಾದ ಕನ್ನಡಿಯಂತಿತ್ತು. ಮದ್ರಾಸ್, ಮುಂಬೈ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡಿಗರು ತಮ್ಮದೇ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಪರಕೀಯರಂತೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ಹಚ್ಚಿದ ಏಕೀಕರಣದ ಜ್ಯೋತಿ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸುಪ್ತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಿತು. ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣರಾಯರ ‘ಉದಯವಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಚೆಲುವ ಕನ್ನಡ ನಾಡು’ ಗೀತೆ ಜನರ ನಾಲಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನಲಿಯಿತು. ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮುಖ ನೋಡದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ನಡುವೆ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಸುಗೆಯನ್ನು ಬೆಸೆದವು. ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಹೋರಾಟಗಾರರ ದಶಕಗಳ ಬೆವರಿನ ಫಲವಾಗಿ 1956ರ ನವೆಂಬರ್ 1ರಂದು ವಿಶಾಲ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಉದಯಿಸಿತು. ಮುಂದೆ 1973ರಲ್ಲಿ ದೇವರಾಜ ಅರಸು ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ‘ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
ಕನ್ನಡದ ಸೊಗಡು ಇರುವುದೇ ಅದರ ಬಹುಮುಖಿ ಧ್ವನಿಗಳಲ್ಲಿ. ಕಲಬುರಗಿಯ ಬಿಸಿಲ ನೆಲದ ಜವಾರಿ ಕನ್ನಡದ ಗತ್ತು, ಧಾರವಾಡದ ಗಂಡುಮೆಟ್ಟಿನ ನುಡಿಯ ಲಾಲಿತ್ಯ, ಮೈಸೂರಿನ ಸೌಮ್ಯ ಭಾಷೆಯ ಸೊಬಗು, ಮಂಗಳೂರಿನ ಕರಾವಳಿ ಕನ್ನಡದ ಲಯ ಹಾಗೂ ಅರೆಭಾಷೆ, ತುಳು, ಕೊಡವ, ಲಂಬಾಣಿ ಭಾಷೆಗಳ ಒಡನಾಟ ಈ ನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಒಂದೇ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪಾತ್ರಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿ ಪ್ರದೇಶವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಭಾಷಿಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಂಟು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡ ಹೆಮ್ಮೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ್ದು. ನವೋದಯದ ಭಾವಗೀತೆ, ನವ್ಯದ ತೀವ್ರ ಆತ್ಮಶೋಧನೆ, ದಲಿತ-ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಕೂಗು ಕನ್ನಡದ ವೈಚಾರಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಸದಾ ಜಾಗೃತವಾಗಿಟ್ಟಿವೆ.
ಜಾಗತೀಕರಣದ ಇಂದಿನ ಬಿರುಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳು ಹೊಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ವ್ಯಾಮೋಹ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವೇಗ ಹಾಗೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಿರಿದಾಗಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಭಾಷೆಯೊಂದು ಬದುಕುವುದು ಅದನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ಜನರ ನಿತ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನದ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳ ಸಬಲೀಕರಣ ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಾತೃಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತ ಮಗುವಿನ ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡವು ಇಂದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕಿದೆ. ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಜ್ಞಾನವು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸರಳವಾಗಿ ಸಿಗುವಂತಾಗಬೇಕು. ಯುನಿಕೋಡ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆ ಮೊಬೈಲ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸ ಕಾಲದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜೀವಂತಿಕೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕಿದೆ. ತನ್ನ ಬೇರುಗಳನ್ನು ನೆಲದಾಳದಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಊರಿ, ತನ್ನ ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಚಾಚುವ ಆಲದ ಮರದಂತೆ ಕನ್ನಡ ಬೆಳೆಯಬೇಕಿದೆ.
ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಸಂಭ್ರಮ ಕಳೆದ ನಂತರವೂ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಕನ್ನಡದ ಕಿಚ್ಚು ಆರದಂತೆ ಕಾಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲಿದೆ. ಅಂಗಡಿಯ ನಾಮಫಲಕದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಡಳಿತದ ಕಡತಗಳವರೆಗೆ, ಮನೆಯ ಜಗುಲಿಯ ಮಾತಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನೆಯವರೆಗೆ ಕನ್ನಡವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅನುರಣಿಸಬೇಕು. ಮಗುವೊಂದು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತೊದಲುತ್ತಾ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದಾಗ, ಯುವಕನೊಬ್ಬ ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದಾಗ ಭಾಷೆಗೆ ಹೊಸ ಆಯುಷ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡವೆಂಬುದು ನಾವು ನಿತ್ಯವೂ ಉಸಿರಾಡುವ, ನಿತ್ಯವೂ ಕಟ್ಟುವ ಜೀವಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ!
ಶಿವರಾಜ ಸೂ. ಸಣಮನಿ, ಮದಗುಣಕಿ
