ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿ (ದೇವಶಯನಿ ಏಕಾದಶಿ ಅಥವಾ ಶಯನಿ ಏಕಾದಶಿ) ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಏಕಾದಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಿಂದ ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವು ಯೋಗನಿದ್ರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಚಾತುರ್ಮಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಾತುರ್ಮಾಸವು ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿಯ (ಪ್ರಬೋಧಿನಿ ಏಕಾದಶಿ) ದಿನ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿಯ ವಿಶೇಷತೆ
- ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಿನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
- ಉಪವಾಸ, ಜಾಗರಣೆ, ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ ಪಾರಾಯಣ ಹಾಗೂ ಭಜನೆ-ಕೀರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
- ಈ ದಿನದಿಂದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ರತಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.
- ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಾಂಢರಪುರದಲ್ಲಿ ವಿಠ್ಠಲ-ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರು “ಆಷಾಢಿ ವಾರೀ” ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉಪವಾಸದ ಮಹತ್ವ
ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಿ, ಭಗವಂತನ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರೆ:
- ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
- ಪಾಪಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
- ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಸಹ ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು.
- ಭಕ್ತಿ, ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಸತ್ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಈ ದಿನ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಪೂಜೆಗಳು
- ಶ್ರೀ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿಯ ಪೂಜೆ.
- ವಿಷ್ಣು ಸಹಸ್ರನಾಮ, ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ ಪಾರಾಯಣ.
- “ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ” ಮಂತ್ರ ಜಪ.
- ತುಳಸಿ ದಳ ಅರ್ಪಣೆ.
- ಬಡವರಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ, ವಸ್ತ್ರದಾನ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವವರಿಗೆ ಸಹಾಯ.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂದೇಶ
ಆಷಾಢ ಏಕಾದಶಿಯು ಕೇವಲ ಉಪವಾಸದ ದಿನವಲ್ಲ; ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಜೀವನವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡುವ ಪವಿತ್ರ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಈ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ದಯೆ, ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಚಿಂತನೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ.
